الهیات و سلامت معنوی

الهیات و سلامت معنوی

بررسی تحلیلی روش‌ها و دستاوردهای پژوهش‌های معاصر در حوزة تجربه‌های معنوی زیارت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 مدیر گروه ادیان و مذاهب، بنیاد پژوهشهای اسلامی، مشهد، ایران
2 عضو هیأت علمی گروه فقه و حقوق اسلامی، خردگرایان مطهر، مشهد، ایران
10.22034/jtsh.2026.576202.1027
چکیده
این مقاله به بررسی و تحلیل پژوهش‌های معاصر در حوزه تجربه‌های معنوی زیارت با تمرکز بر تنوع روش‌شناختی و دستاوردهای تجربی آنها می‌پردازد. این در حالی است که زیارت در دنیای مدرن از قالب‌های سنتی خود فراتر رفته و با انگیزه‌های متفاوتی از جمله خودشناسی، هویت‌یابی، گسست از زندگی روزمره و آرامش پیوند خورده است، از این‌رو، نوشتار حاضر در تلاش است تا با روش کتابخانه‌ای و رویکرد توصیفی-تحلیلی، خلاء موجود در دسته‌بندی این مطالعات را شناسایی کند. در این راستا، پنج پژوهش شاخص از جمله پیمایش کمی-کیفی زائران امام هشتم شیعیان (امام رضا علیه السلام)، تحلیل عاملی تجارب در اماکن مسیحی، روش نوآورانه تصویر محور زالتمن (ZMET) در میان پروتستان های کره جنوبی، تجربه‌های متعالی زائران لورد(زیارتگاه حضرت مریم)، و تحلیل کیفی تجربه های استتثنایی در کامینو دِ سانتیگو واکاوی شده اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که تجربه زیارتی پدیده‌ای چند لایه است که ابعادی همانند آرامش روانی، هویت‌یابی، دگرگونی وجودی را دربرمی‌گیرد. در نهایت این مقاله بر ضرورت درپیش‌گرفتن رویکرد چندروشی برای درک لایه‌های آگاهانه و ناخودآگاه سلامت معنوی زائران تأکید می‌کند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analytical examination of the methods and achievements of contemporary research in the field of the spiritual experiences of pilgrimage

نویسندگان English

mohsen sharfaei 1
Seyyed Mohammad Sadegh Ghabouli Dorafshan 2
1 Researcher at Department of Religions and Denominations, Islamic Research Foundation, Mashhad, Iran
2 Faculty Member, Department of Islamic Jurisprudence and Law, Motahhar Institute of Higher Education, Mashhad, Iran
چکیده English

This article analyzes contemporary research on the spiritual experiences of pilgrimage, focusing on their methodological diversity and empirical findings. As pilgrimage in the modern world has transcended traditional frameworks—becoming increasingly intertwined with motivations such as self-discovery, identity formation, escapism from daily life, and psychological peace—this study employs a descriptive-analytical approach and library research to address the existing gap in the categorization of such studies. To this end, five landmark studies are examined: a mixed-methods survey of pilgrims at the shrine of Imam Reza (the eighth Shia Imam), a factor analysis of experiences in Christian sites, the innovative image-based Zaltman Metaphor Elicitation Technique (ZMET) among South Korean Protestants, the transcendent experiences of pilgrims at Lourdes (the Shrine of the Virgin Mary), and a qualitative analysis of Exceptional Human Experiences (EHEs) on the Camino de Santiago. Findings indicate that the pilgrimage experience is a multi-layered phenomenon encompassing dimensions such as psychological tranquility, identity reconstruction, and existential transformation. Finally, the article emphasizes the necessity of adopting a multi-methodological approach to decode both the conscious and unconscious layers of pilgrims' spiritual health.

کلیدواژه‌ها English

Spiritual Experience
Pilgrimage Studies
Spiritual Health
Qualitative Methodology
Exceptional Human Experiences (EHEs)

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 17 اردیبهشت 1405

  • تاریخ دریافت 27 بهمن 1404
  • تاریخ بازنگری 17 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش 17 اردیبهشت 1405
  • تاریخ اولین انتشار 17 اردیبهشت 1405
  • تاریخ انتشار 17 اردیبهشت 1405